1. Düzenlemenin Kapsamı
Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişi ve kurumlara hizmet veren işletmelerin bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın %100'ü, beyannamede indirim konusu yapılabilmektedir. Düzenleme, **01.01.2026 ve sonrasında** elde edilen kazançlar için uygulanır.
- Yararlanan Mükellefler: Gelir vergisi mükellefleri (ticari kazanç sahipleri ve serbest meslek erbapları) ile kurumlar vergisi mükellefleri (Limited ve Anonim şirketler).
- İndirim Oranı: Kapsamdaki faaliyetlerden elde edilen kazancın tamamı (%100).
- Kritik Şart: Hizmetten yurt dışında yararlanılmış olması ve hizmetin yurt dışı mukimi kişi/kurum için verilmiş olması.
2. İndirim Kapsamındaki Faaliyetler
Aşağıdaki hizmet kalemleri ve bunlarla benzer nitelikteki faaliyetler indirim kapsamında değerlendirilir:
- Mimarlık ve Mühendislik: Yurt dışındaki bir proje için sunulan tasarım ve mühendislik hizmetleri.
- Tasarım ve Yazılım: Endüstriyel tasarım, grafik tasarım, web ve mobil yazılım geliştirme.
- Tıbbi Raporlama: Yurt dışı sağlık kuruluşları veya hastalar için hazırlanan tıbbi rapor ve değerlendirmeler.
- Muhasebe Hizmetleri: Yurt dışı firmaları adına Türkiye'den verilen muhasebe kaydı tutma hizmetleri.
- Çağrı Merkezi Hizmetleri: Yurt dışındaki müşteri portföyüne yönelik destek ve operasyon hizmetleri.
- Ürün Testi ve Sertifikasyon: Yurt dışı menşeli ürünler için yapılan test ve belgelendirme faaliyetleri.
- Veri Hizmetleri: Veri saklama, veri işleme ve veri analizi gibi dijital faaliyetler.
3. Fatura ve Belge Düzeni
3.1. Faturada veya Serbest Meslek Makbuzunda Yer Alması Gerekenler
Yurt dışı firması adına düzenlenen faturalar veya serbest meslek makbuzlarında aşağıdaki hususlar mutlaka belirtilmelidir:
- Hizmet Tanımı: Mal/hizmet bedeli kısmında, faaliyetle ilgili ürün veya hizmetin adı ile birlikte "yurt dışında yararlanılan" ibaresi yer almalıdır.
- KDV Muafiyet Nedeni: Belgenin KDV muafiyet kodu olarak "302 – Hizmet İhracatı" yazılmalıdır.
3.2. Serbest Meslek Erbapları için Özel Kurallar
Serbest meslek erbaplarında belge düzeni, tahsilat esasına bağlıdır:
- Tahsilat Önceliği: Bedelin önce tahsil edilmiş olması gerekmektedir; ödeme alınmadan makbuz düzenlenemez.
- Kur Uygulaması: Ödemenin geldiği günkü TCMB döviz alış kuru esas alınarak serbest meslek makbuzu düzenlenir.
- Beyan Dönemi Yükümlülüğü: KDV beyan dönemlerinde, makbuz ve banka dekontu birlikte mali müşavirliğe sunulmalıdır.
3.3. Ticari Kazanç Sahipleri ve Şirketler için Transfer Şartı
Gelir vergisi mükellefleri ile şirketlerde (Limited ve Anonim) önemli bir likidite şartı bulunmaktadır:
- Türkiye'ye Transfer Şartı: Kazancın elde edildiği takvim yılına ilişkin yıllık gelir/kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar kazancın tamamının Türkiye'ye transfer edilmesi zorunludur.
- Eksik Transfer Riski: Bedelin bir kısmının yurt dışında bırakılması, indirim hakkının kısmen veya tamamen kaybedilmesine yol açabilir.
4. Gerekli Dokümanlar
İndirimin idare nezdinde kabul görmesi ve YMM tasdik işlemlerinin sorunsuz tamamlanabilmesi için aşağıdaki dokümanların eksiksiz hazırlanması gerekmektedir.
4.1. Hizmet Sözleşmesi
- İçerik: Yurt dışındaki müşteri ile yapılan, işin kapsamını ve bedelini belirleyen yazılı sözleşme.
- Tercüme: Gerekmesi halinde yeminli tercümesi ile birlikte idareye veya YMM tasdiki için sunulmalıdır.
4.2. Proje Dokümanları
Hizmetin fiilen üretildiğini gösteren teknik kanıtlar:
- Mimarlık / Mühendislik: Proje çizimleri, hesap raporları, teknik şartnameler.
- Yazılım: Kod çıktıları, repository erişimleri, geliştirme dokümantasyonu.
- Tasarım: Tasarım örnekleri, görsel iletişim materyalleri.
4.3. Yurt Dışında Faydalanma Kanıtı (Kritik)
Bu doküman seti, indirim hakkının korunması açısından en kritik kalemdir:
- İçerik: Hizmetin yurt dışındaki bir proje veya kişi için sunulduğunu gösteren yazışmalar, e-postalar veya raporlar.
- Risk Uyarısı: Yurt dışı firmasının Türkiye'ye yönelik faaliyetlerinin bulunması, hizmetin Türkiye'de faydalanılmış sayılmasına ve tüm indirim haklarının kaybedilmesine yol açabilir.
4.4. YMM Tasdiki için Taahhütname
Mümkün olması halinde, yurt dışı firmasından aşağıdaki içerikte bir taahhütname temin edilmelidir:
- Beyan Konusu: "Verilen hizmetten yurt dışında yararlanıldığı, hizmetin yurt dışı mukimi kişi ve/veya kurum için verildiği ve bu hizmetin söz konusu kişi ve/veya kurumların Türkiye'deki faaliyetleri ile ilgili olmadığına dair" ifade.
- Resmi Şart: Belgenin apostilli ve Türkçeye yeminli tercümesi yapılmış olması gerekmektedir.
5. Bilanço Usulü Mükellefler için Dikkat Noktaları
Bilanço esasına tabi mükelleflerde muhasebe düzeni özel bir titizlik gerektirir:
- Ayrıntılı Gelir Tablosu ve Mizan: İndirim kapsamındaki hizmet gelirleri ile yurt içi veya kapsam dışı gelirler ayrı alt hesaplarda izlenmelidir (örneğin 601 Yurtdışı Satışlar hesabı).
- Banka Hareketleri: Bedelin Türkiye'deki banka hesaplarına gelmiş olması ve banka kayıtlarında izlenebilir olması gerekir.
- Kambiyo İşlemleri: Banka ve cari hesaplarda kambiyo işlemlerinin yapılmış olması zorunludur; döviz girişlerinin TL'ye dönüşümünün resmi kanallarla belgelenmesi beklenir.
- Hesap Planı Disiplini: Hesap planında ayrıştırma yapılmadan tek hesap altında izlenen gelirler, indirim hesabı ve denetim aşamalarında ihtilaflara sebep olabilir.
6. Sık Karşılaşılan İhtilaflar ve Riskli Alanlar
Uygulamada idarenin ve YMM'lerin titizlikle incelediği bazı kritik konular bulunmaktadır:
- "Yurt Dışında Faydalanma" Şartının Yorumu: Yurt dışı müşterinin Türkiye'de şube, irtibat bürosu veya bağlı şirketinin bulunması; hizmetin nihai olarak Türkiye'ye yönelik kullanıldığı yönünde değerlendirilebilir. Bu durum tartışmalıdır ve sözleşme metninde nihai kullanım yerinin açıkça belirtilmesi tavsiye edilir.
- Kısmi Transfer Sorunu: Bedelin tamamının değil, bir kısmının Türkiye'ye getirilmesi durumunda indirim hakkının ne ölçüde uygulanacağı, idare yorumuna bağlıdır.
- Bağlı Şirketlere Verilen Hizmetler: Yurt dışındaki ana şirket veya grup şirketine verilen hizmetlerde, transfer fiyatlandırması düzenlemeleri ile çakışma riski bulunmakta ve ihtilaflara sebep olabilir.
- Belge Eksikliği: Sözleşme veya yurt dışında faydalanma kanıtının eksik olması halinde, fatura düzgün dahi olsa indirim hakkı reddedilebilir.
